محمد سعيد جانب اللهى

109

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

مىكنند و مغز سوخته را روى سنگى مىسابند ؛ بعد يك قطعه پوست هندوانهء خشك را سوزانده پودر آن را از پارچهء نازكى رد كرده اين گرد را با مغز سوختهء هلو كه سابيده‌اند مخلوط مىكنند و بر زخم مىمالند . گاهى بادام تلخ و لا سرخ و ملك روج را مخلوط كرده مىكوبند و در شير گاو مىريزند و بر زخم مىگذارند ( شكورزاده : 254 - 255 ؛ نيز - زالودرمانى ؛ حجامت ) . خون‌ريزى جراحت در لرستان براى بند آمدن خون زخم يونجه را مىجوند و روى زخم مىگذارند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 256 ) . در ميرجاوه زخم تير را با آب سداف « 1 » كه گياه خوش‌بويى شبيه پونه است و چرك را خشك مىكند شستشو مىدهند ( جانب اللهى ، 1381 : 247 ) . كردها يونجه را مىكوبند و براى پيشگيرى از خون‌ريزى روى زخم مىگذارند ( صفىزاده : 171 ) . در راور شيرهء تغليظ شدهء درختچهء گز تجويز مىشود ( كرباسى راورى : 159 ) . عفونت زخم در ايرانشهر پياز را دو نيمه كرده داغ مىكنند و روى زخم مىگذارند ( جانب اللهى ، 1381 : 258 ) . در سنگسر گياهى به نام داغىواش كه برگ تازهء آن مثل تيزاب پوست بدن را مىسوزاند ، براى باز كردن و كشيدن چرك زخم‌هاى بدن استفاده مىشود . همچنين سيمنج كه نوعى گياه برگ پهن است و در نقاط مرطوب مثل كنار جويبارها مىرويد ، براى رفع التهاب و كشيدن چرك روى زخم مىگذارند ( اعظمى : 55 ) . ترك پا در خراسان براى معالجهء ترك پا اندكى پيه داغ مىكنند و بر موضع ترك‌ها مىمالند ، روز بعد به حمام مىروند و كف پاى خود را حنا مىبندند يا آنكه مقدارى عدس در سركه مىجوشانند و مايع جوشيده را روى ترك‌ها مىمالند ( شكورزاده : 241 ) . در اردكان عقيده دارند كه ترك خوردن پاشنهء پا مفيد است و مانع درد پا مىشود . براى درمان پيه گوسفند را ذوب مىكنند و در ترك مىچكانند يا روغن وازلين مىزنند ( طباطبايى : 677 ) .

--> ( 1 ) . sadaf